ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Το είδαμε κι αυτό... Ολόκληρο θέμα στην ιστοσελίδα του Γιώργου προς απάντηση των επικριτών των λεσχών στήριξής του. Με τις απαντήσεις να δημοσιεύονται αυτούσιες αλλά χωρίς καμιά αναφορά στις ...ερωτήσεις. Θα μου πεις, οι εποχές είναι πονηρές και το επικοινωνιακό παιχνίδι στο φόρτε του. Αλλά, πως από τη μια πολεμάς τα παιχνίδια της εικόνας όταν με αυτά πορεύεσαι; Πως επικαλείσαι τον διάλογο, όταν στο διάλογο χρειάζονται τουλάχιστον δύο;

Ίσως κάποιοι να χρειάζονται πολλές απλοποιήσεις για να κατανοήσουν τους φόβους ημών των επικριτών. Ας το κάνουμε λιανά λοιποοοοόν:

Υπόθεση εργασίας:

Στο εγγύς μέλλον, προκύπτει κάποιο πολιτικό θέμα τοπικού ενδιαφέροντος για παράδειγμα στο Νομό Λάρισας. Ας υποθέσουμε ότι έχει να κάνει με την επιλογή υποψήφιου για το Δήμο Τάδε. Ας υποθέσουμε ακόμη ότι η Δημοτική Οργάνωση ελέγχεται από «Παπανδρεϊκούς» ενώ η Νομαρχιακή από «Βενιζελικούς». Σκεφτείτε τώρα, η δημοτική οργάνωση να επιλέγει ένα πρόσωπο και η Νομαρχιακή να προκρίνει άλλο. Σκεφτείτε επίσης η Νομαρχιακή να ανακοινώνει το σκεπτικό της και να της απαντά η λέσχη φίλων Παπανδρέου. Δείτε λίγο στο μέλλον, και απολαύστε το σουρεαλισμό που θα ζήσουμε. Αναρωτηθείτε πόσες φορές σε έναν παρόμοιο «πόλεμο» θα ακούσετε την λέξη «υπονόμευση». Αναρωτηθείτε αν θα μπορέσει να επιτευχθεί ποτέ ενότητα στη βάση. Και μιλάμε για πραγματικά ζητήματα που ΟΛΟΙ γνωρίζουμε ότι θα προκύψουν. Πόσα «κέντρα» θα υπάρχουν ανά περιοχή που θα έχουν λόγο και άποψη σε κάθε ζήτημα; Για ποια ενότητα άποψης θα μιλάμε όταν η ενότητα είναι ήδη παρελθόν;

Στην κατάσταση που οδηγήσατε, σύντροφοι, τα πράγματα (δεν σας καταλογίζω κακές προθέσεις) ο μόνος γιατρός είναι ο χρόνος. Και θα χρειαστεί ΠΟΛΥΣ χρόνος να κλείσουν οι πληγές που ανοίξατε.  

Έχετε ξεχάσει κάποια πράγματα στην ελιτίστικη και ναρκισιστική νιρβάνα σας. Ένα από αυτά είναι ότι υπάρχουν κοντά στα τρία εκατομμύρια άνθρωποι που μας ψήφισαν και περίμεναν από εμάς να παλέψουμε γι' αυτούς. Αυτοί οι άνθρωποι νοιώθουν μόνοι. Ξέρετε, σε όσες συζητήσεις κάνω αυτές τις μέρες προσπαθώντας να πείσω συμπολίτες μου να αντισταθούν στις επελάσεις της κυβέρνησης στα ασφαλιστικά μας  ταμεία ή στην τσέπη μας, συναντώ μεμψιμοιρία. Καμιά διάθεση για αντίσταση. Γιατί; Επειδή δεν νοιώθουν να έχουν κανέναν ισχυρό συμπαραστάτη που να παλέψει μαζί τους, να μπει μπροστά, να τους στηρίξει. Απάθεια. Το μεγαλύτερο έγκλημά μας, σύντροφοι: δεν είχαμε την ωριμότητα να δούμε λίγο μπροστά. Ξεχάσαμε ότι με την πολιτική ασχολούμαστε όχι για να αποδείξουμε ότι μπορούμε να παράγουμε πολιτική σκέψη, αλλά για να προσφέρουμε στον τόπο και το λαό επειδή ακριβώς μπορούμε να παράγουμε πολιτική σκέψη. Κάναμε το μέσο σκοπό. ΚΑΝΑΤΕ ΤΟ ΜΕΣΟ ΣΚΟΠΟ.

Έχετε καιρό να διορθώσετε κάποια πράγματα. Διάθεση, έχετε;

Είχα ήδη μια άποψη για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή αριστερά στο νου μου. Μια αριστερά που έχει το βλέμμα της στο μέλλον. Η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού ή - βίαιη η μη - αλλαγή της Ευρωπαϊκής Γεωγραφίας, η επελαύνουσα παγκοσμιοποίηση, οι νέες τεχνολογίες που έδιναν άλλο νόημα σε έννοιες όπως «πληροφορία» ή «επικοινωνία» δημιουργούσαν νέα δεδομένα και μας έφερναν όλους αντιμέτωπους με νέες προκλήσεις, νέα διλήμματα, νέα δίπολα. Κλασσικές έννοιες όπως καπιταλισμός - σοσιαλισμός, πάλη των τάξεων,  αντίθεση βορρά - νότου θάμπωναν ενώ νέες αντιθέσεις που ξεπηδούσαν από νέου τύπου σχέσεις παραγωγής ή εξάρτησης εμφανίζονταν. Τέλος, παγκόσμια προβλήματα που επίσης μπορούσαν να καθορίσουν αντιθέσεις ανεξερεύνητες ακόμα - τα περιβαλλοντικά προβλήματα - έκαναν δυναμικά την εμφάνισή τους.

Το 2004 πίστεψα ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι ο άνθρωπος που μπορεί να εκφράσει τους προβληματισμούς της σύγχρονης αριστεράς και να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ και την Ελλάδα στη νέα εποχή. Τον ψήφισα, σαν φίλος (!), συμμετείχα έτσι και στον προσυνεδριακό διάλογο, μέχρι που, αρκετά αργότερα, έγινα ξανά μέλος.

Η προσπάθειά του να ισορροπήσει ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο, οι λαθεμένες επιλογές σε πρόσωπα και πρακτικές, οι ανύπαρχτες ηγετικές του ικανότητες με απογοήτευσαν γρήγορα.

Οι τομές που προσπάθησε να εφαρμόσει στο κόμμα εγκαταλείφθηκαν στην τύχη τους:

Το Κάθε Μέρα Πολίτης μετατράπηκε εν τη γεννέση του σε έναν ακόμη γραφειοκρατικό μηχανισμό προσωπικών στρατηγικών, το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης κατέληξε να γίνει χώρος πρακτικής εξάσκησης εκπαιδευτικών, οι Εθελοντές του Διαδικτύου ήταν μοναχικοί με τον κίνδυνο να χαρακτηριστούν γραφικοί. Η Οργανωτική αναδιάρθρωση απέτυχε παταγωδώς καθώς οι ογκώδεις και δυσκίνητες οργανώσεις ήταν αδύνατο να λειτουργήσουν και καμιά προσπάθεια ανατροπής της κατάστασης δεν επιχειρήθηκε. Καμιά ανατροφοδότηση από την εμπειρία. Καμιά αλλαγή. Η ίδια αρτηριοσκληρωτική και συντηρητική αντιμετώπιση των αλλαγών.

Οι όποιες αλλαγές περιορίστηκαν σε εναλλαγές προσώπων στο κόμμα. Το φρέσκο, όταν επιχειρήθηκε, ταυτίστηκε με το λαμπερό, το glamourous. Η απολιτίκ ανανέωση στο Ευρωψηφοδέλτιο, οι χωρίς πυξίδα επιλογές στις δημοτικές εκλογές έδωσαν ένα ακόμα κακό μήνυμα. Παρά τα πολλά και συνεχόμενα μηνύματα, ο πρόεδρος έμοιαζε να ζει «αλλού».

Τα μηνύματα για τον βαρύνοντα λόγο της οικογένειας Παπανδρέου στη λήψη αποφάσεων ήταν πολλά και ανησυχητικά. Η αποτυχία επίλυσης του Οργανωτικού και Πολιτικού προβλήματος στο κόμμα οδήγησε στην απαξίωσή και εγκατάλειψή του.

Κι όμως, στην παραγωγή πολιτικής σκέψης ο πρόεδρος έμοιαζε ικανός. Γιατί τότε πολλές φορές, στην πράξη, την εφαρμογή, πελαγοδρομούσε; Η κυρίαρχη άποψη, όπως αυτή περνούσε στους ψηφοφόρους ήταν: «Καλός ο Γιωργάκης αλλά πολύ λίγος». Αυτή είναι η πικρή αλήθεια, αυτό ακούγαμε παντού, κι όποιος δεν το παραδέχεται, ψεύδεται. 

Η εμπειρία μου από τις κομματικές διαδικασίες ήταν μια σκέτη απογοήτευση. 100 βαριεστημένοι άνθρωποι να ακούν τους ίδιους ανθρώπους να λένε τα ίδια πράγματα στο ίδιο ακροατήριο κάθε φορά. Όταν ερχόταν η σειρά σου να μιλήσεις, μετά από βουλευτές και παρατρεχάμενους, μιλούσες σε άδειες καρέκλες. Διάλογος; Κωφών. Πολιτική; Αστείο. Το κόμμα λειτουργούσε με εγκυκλίους «από τα κεντρικά». Δημόσιο κανονικό. Καμιά τοπική πρωτοβουλία για παραγωγή πολιτικής. Όταν λείπει η πολιτική, το κενό έρχονται να το καλύψουν οι μηχανισμοί. Και, ναι, όταν εμφανίζεται η πολιτική, τρέχουν οι μηχανισμοί να της κλείσουν το στόμα για να προστατεύσουν το ζωτικό τους χώρο.

Μετά την ήττα στις εκλογές του Σεπτέμβρη ακολούθησε ΤΟ ΑΠΟΛΥΤΟ αλαλούμ. Οι πλέον περίεργες συμμαχίες. Η λέξη «περίεργες» είναι ό,τι πιο ανώδυνο μπόρεσα να βρω. Θεωρώ τους προσκείμενους στην λεγόμενη «αριστερή πρωτοβουλία», το πλέον συντηρητικό κομμάτι μέσα στο ΠΑΣΟΚ. Συντηρητικό όχι ως προς την άσκηση της διακυβέρνησης ή την πολιτική που «επαγγέλεται» αλλά στην ουσία της έννοιας: είναι το λιγότερο δεκτικό κομμάτι σε οποιαδήποτε αλλαγή. Αυτό το κομμάτι του ΠΑΣΟΚ ήταν το πρώτο που προσέτρεξε προς στήριξη του «πληγωμένου» προέδρου. Από εκεί και πέρα το χάος. Θυμικό και λογική σε έναν αχταρμά ανερμάτιστο χωρίς αρχή και τέλος. Ένα νεφελώδες «αριστερά» ακούγεται παντού και όλοι αυτοί θεωρούν πως άκουσαν το μήνυμα της κοινωνίας. Αμφιβάλλω αν έχουν επαφή με τον εαυτό τους. Πόσο μάλλον να ακούνε και μηνύματα από την κοινωνία.

 Κι έρχεται η εύλογη κατά την ταπεινή μου άποψη απορία: πως ΑΥΤΟΣ ο πρόεδρος που δεν τα κατάφερε να ισορροπήσει πριν με τις άλλες τάσεις, τους άλλους μηχανισμούς, θα ισορροπήσει με τους νέους του συμμάχους; Σε πόσα πράγματα θα συμβιβαστεί;

Είμαι πολύ μεγάλος πια να πιστεύω σε πρόσωπα και να εμπιστεύομαι τις καλές τους προθέσεις και είμαι πολύ νέος ώστε να παραιτηθώ. Θέλω αποδείξεις. Κι ο πρόεδρος ΔΕΝ ΜΟΥ ΤΙΣ ΔΙΝΕΙ. Άκουσα πως όλα θα ξεδιαλύνουν στο συνέδριο. Αλήθεια; Η πικρή μικρή μου πείρα από τα συνέδρια μου λέει ότι ο διάλογος γίνεται για να πέσει λίγη στάχτη στα μάτια. Η ουσία του συνεδρίου είναι η τελική ψηφοφορία για τα μέλη των οργάνων. Αυτό, κύριοι, θα είναι το συνέδριο. Κι αν από την εκλογή βγεί ένας δυνατός πρόεδρος που λογοδοτεί μόνο στο σώμα που τον εξέλεξε (ένα νεφελώδες σώμα πολιτών που εκφράζεται, κρίνει και επικρίνει κάθε τέσσερα χρόνια;) τότε τι νόημα ύπαρξης θα έχουν οι οργανώσεις; Τότε θα εξασφαλίσουμε την εναλλαγή των δύο κομμάτων στην εξουσία με ελάχιστες διαφορές τόσο στην παρουσία τους όσο και στην πολιτική τους. Τότε θα λειτουργούμε ως κοινωνία με τις εναλλαγές να είναι ζήτημα χρόνου (φυσιολογικής φθοράς), δημοσκοπήσεων, επικοινωνιακών παιχνιδιών και διεθνούς περιβάλλοντος. Λυπάμαι αλλά δεν είναι αυτό που ονειρεύομαι.

Τι ελπίζω;

Ελπίζω στην κοινή λογική. Ελπίζω ότι οι άνθρωποι, οι πολίτες, θα στρατεύονται πίσω από ιδέες και όχι πίσω από πρόσωπα. Αυτό σημαίνει ότι θα είναι πολίτες και όχι ψηφοφόροι. Τα πρόσωπα είναι φορείς των ιδεών. ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ ΝΑ ΤΑΥΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΙΔΕΕΣ. Γι' αυτό έγραψα την ανοιχτή επιστολή προς τον πρόεδρο.

Σύντροφε πρόεδρε

 Αν η επιθυμία σου είναι να επανιδρύσεις οργανωτικά το ΠΑΣΟΚ και επέλεξες ως μέσο την αυτό-οργάνωση με την μορφή των I love Giorgos fan club, κάπου έχεις λάθος.

 Σου απευθύνω έκκληση: Αποκήρυξε άμεσα όλους εκείνους που στο όνομά σου υποσκάπτουν τα θεμέλια του ίδιου του κόμματος την ηγεσία του οποίου ζητάς και υποτιμούν τη νοημοσύνη των μελών του. Ζήτησε τη διάλυση όλων αυτών των κομματικών παραμάγαζων που στήνονται όχι στη βάση αρχών αλλά σε προσωπολατρική βάση. Δεν είσαι - και δεν σου ταιριάζει να είσαι -«πατερούλης» τύπου Στάλιν. Σεβάσου τα μέλη των οποίων την ψήφο ζητάς για την επανεκλογή σου. Πάρε πρωτοβουλία να ανοίξει ένας διάλογος μέσα στις οργανώσεις του ΠΑΣΟΚ με τη συμμετοχή όλων. Άσε τη δημοκρατία να ανθίσει. Μην τη φοβάσαι.

 Σύντροφε πρόεδρε

 Το κόμμα, τα μέλη, οι φίλοι, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ έχουν φωνή. Αυτό που λείπει είναι χώρος να συζητήσουν, μυαλά και αυτιά ανοιχτά να ακούσουν. Μην συνδέσεις το όνομά σου με τη διάλυση του ΠΑΣΟΚ.

 Η κοινωνία είναι εδώ έξω. Όχι εκεί μέσα. Το κόμμα και οι ψηφοφόροι του είμαστε εμείς όλοι, όχι οι διάφοροι συμβουλάτορες του σαλονιού σου.